الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

493

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نقل مىكند كه در برابر دانشمندان بنى اسرائيل كه به او اندرز دادند : از اين نعمتهاى خداداد در راه رضاى او استفاده كن » چنين گفت : « إِنَّما أُوتِيتُه عَلى عِلْمٍ عِنْدِي » : « اينها مواهبى است كه من با علم و دانش خود به دست آورده‌ام » ! اين غافلان بى خبر هيچ فكر نمىكنند كه آن علم و دانش نيز موهبتى از سوى خداست ، آيا آنها اين علم و دانشى را كه سبب تدبير معاش و كسب درآمدهاى فراوان مىشود خودشان به خودشان داده‌اند ؟ يا از ازل جزء ذاتشان بوده است ؟ ! . بعضى از مفسران در تفسير اين جمله احتمال ديگرى نيز داده‌اند و آن اينكه آنها مىگويند : اين مواهب را خدا به خاطر اين به ما داده است كه عالم به لياقت و استحقاق ما بوده . اين احتمال گرچه در آيه مورد بحث امكان دارد ولى در آيه سوره قصص در مورد قارون با توجه به كلمه « عندى » ( نزد من ) ممكن نيست ، و مىتواند قرينه اى بر آيه مورد بحث و ترجيح تفسير اول بوده باشد . سپس قرآن در پاسخ اين افراد خودبين و كمظرفيت كه چون به نعمتى رسند به زودى خود را گم مىكنند چنين مىگويد : « بلكه اين نعمت وسيله آزمايش آنها است ولى اكثرشان نمىدانند » ( * ( بَلْ هِيَ فِتْنَةٌ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لا يَعْلَمُونَ ) * ) . هدف اين است كه با بروز حوادث سخت ، و به دنبال آن رسيدن بر نعمتهاى بزرگ ، آنچه را در درون دارند آشكار كنند . آيا به هنگام مصيبت مايوس ، و به هنگام نعمت مغرور مىگردند ؟ آيا در اين تحولات بيشتر به فكر خدا مىافتند ، و يا غرق دنيا مىشوند ؟ آيا خويشتن خويش را فراموش مىكنند و يا با توجه به ضعفهاى خود بيش از پيش به ياد خدا خواهند بود ؟ ولى افسوس كه بيشتر مردم فراموشكارند و از اين حقايق آگاه نيستند .